گزارش | ارائه بسته جامع سیاستی برای تقویت نقش مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در اقتصاد جنگ و بازسازی پساجنگ
اندیشکده نظام مسائل حکمرانی کشور در تازهترین گزارش خود با عنوان «نقش مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران در اقتصاد جنگ و بازسازی پسا جنگ»، بستهای جامع از سیاستها و اقدامات پیشنهادی را برای ارتقای کارکرد این مناطق در شرایط بحران و دوران بازسازی ارائه کرده است.
بر اساس این گزارش، بازنگری در چارچوبهای حقوقی و نهادی نخستین گام برای افزایش انعطافپذیری و کارآمدی مناطق آزاد است. تسهیل فرآیندهای اداری، کاهش بوروکراسی، تسریع تشریفات گمرکی و تقویت هماهنگی میان نهادهای مرتبط از جمله محورهای این بخش بهشمار میرود.
در حوزه مالی و سرمایهگذاری نیز، گزارش با تأکید بر اهمیت تأمین منابع در دوره جنگ و بازسازی، پیشنهادهایی همچون ارائه مشوقهای مالیاتی، ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری تخصصی، بهرهگیری از مدلهای مشارکت عمومی–خصوصی (PPP) و تسهیل ورود سرمایه ایرانیان خارج از کشور را مطرح میکند.
بخش دیگری از این گزارش به سیاستهای زیرساختی میپردازد:
توسعه حملونقل چندوجهی، تقویت بنادر، ایجاد انبارهای لجستیکی پیشرفته، تأمین پایدار انرژی و توسعه زیرساختهای دیجیتال از جمله اقدامات ضروری برای افزایش رقابتپذیری مناطق آزاد عنوان شده است.
اندیشکده همچنین بر ضرورت افزایش تابآوری و امنیت اقتصادی در شرایط جنگی تأکید کرده و تدوین برنامههای مدیریت بحران، ایجاد سامانههای هشدار سریع، ذخیرهسازی کالاهای راهبردی و حمایت اضطراری از بنگاهها را از الزامات اصلی دانسته است.
در حوزه توسعه صنعتی و صادرات، گزارش توصیه میکند مناطق آزاد به سمت جذب صنایع دارای مزیت نسبی، ایجاد خوشههای صنعتی و توسعه مراکز پردازش صادرات حرکت کنند تا نقش مؤثرتری در رشد صادرات غیرنفتی ایفا نمایند.
در نهایت، گزارش به سیاستهای حکمرانی و مدیریت مناطق آزاد پرداخته و بر استقلال نسبی مدیریتی، شفافیت، ارزیابی عملکرد و افزایش مشارکت بخش خصوصی تأکید دارد.
همچنین توسعه همکاریهای بینالمللی میان مناطق آزاد ایران و مناطق مشابه در جهان از راهکارهای پیشنهادی برای انتقال تجربه و فناوری عنوان شده است.
این بسته سیاستی، میتواند به تقویت نقش مناطق آزاد در تابآوری اقتصادی کشور، تسهیل فرآیند بازسازی پساجنگ و ارتقای تعاملات تجاری منطقهای و بینالمللی کمک کند.